Actueel

07.12.2017

Waardering geven en krijgen geeft energie

Wist je dat waardering direct na de primaire basisbehoeften zoals eten en slapen komt?

Ruim 80 procent ontvangt liever een compliment dan materiële waardering. Een compliment ontvangen maakt ons zelfverzekerder (78%) en blij (87%). Dat blijkt uit het Nationaal Waarderingsonderzoek van energiebedrijf Nuon onder ruim duizend Nederlanders. Een gebrek aan waardering leidt juist tot negatieve emoties – van teleurstelling tot frustratie. Hoe is dat neurobiologisch te verklaren? Wat gebeurt er in ons brein als we waardering krijgen? 

Beloning voor de hersenen
“Onze hersenen zien een compliment als een sociale beloning”, vertelt Laura Rigter, neurowetenschapper en projectleider Gezonde Hersenen van de Hersenstichting. “Het ontvangen of geven van een compliment activeert de ventrale striatum en de ventromediale prefrontale cortex wordt actief. De activatie van deze gebieden gaat gepaard met een toename in dopamine.”

Dopamine staat bekend als de neurotransmitter die vrijkomt bij ervaringen van genot en zorgt voor het aangename gevoel dat je erbij krijgt. “Daarom leidt een compliment ertoe dat we ons blij en gemotiveerd voelen. Na een compliment krijgen we een positiever beeld van onszelf.”

Weerbaarder bij stress
Als waardering lang uitblijft, leidt dat volgens het Nationaal Waarderingsonderzoek van Nuon tot gevoelens van teleurstelling (50%), onzekerheid (35%), onverschilligheid (23%) en zelfs frustratie (21%).

Publicist Mark Mieras waarschuwt dat een gebrek aan waardering leerprocessen in de weg staat. “Negatieve feedback kan gemakkelijk een stressreactie oproepen die verlammend werkt. Complimenten daarentegen helpen om weerbaar te zijn bij stress. Juist als iets even tegenzit kan een compliment je ertoe brengen om door te pakken en niet bij de pakken neer te zitten.”

Compliment geven versus ontvangen
Een compliment in ontvangst nemen is niet altijd zo eenvoudig: 78 procent van de Nederlanders geeft aan het moeilijker te vinden om waardering te krijgen dan om het te geven. Bij 42 procent geeft een compliment een ongemakkelijk gevoel en 51 procent weet niet altijd hoe te reageren.

In de Nederlandse cultuur – waar we liever niet boven het maaiveld uitsteken – wuiven we complimenten liever weg. Het geeft een ongemakkelijk gevoel, bevestigt Mieras, en dan kruipen we het liefste weg. “Jammer. Wie een compliment accepteert, helpt zichzelf én de ander. Net als van fouten kan je van complimenten leren. Mijn advies is dan ook: neem waardering serieus en laat het compliment goed tot je doordringen. Zie het als een cadeautje: aannemen is dan ook wel zo beleefd. Net als bij een bos bloemen geeft het een goed gevoel om een oprecht compliment te geven. En een compliment kan iemand helpen om zich sociaal verbonden en gelijkwaardig te voelen.”

Als een uitgesproken waardering het beloningssysteem in onze hersenen activeert, ligt het voor de hand dat een compliment ons gedrag kan veranderen. Toch gebruiken we doorgaans straffen, sancties en andere negatieve feedback om mensen tot gewenst gedrag te brengen. Is dat niet vreemd?

In dit filmpje zoekt wetenschapsjournalist Diederik Jekel uit hoe je lichaam reageert op een compliment, cadeau of oprecht dank-je-wel.

Contact informatie
Actueel | :
11.12.2017

Tip van de dag

Wist je dat… 9% van de klanttevredenheid in de industrie samenhangt met de gezondheid van de medewerkers?
07.12.2017

Ervaren wintersporter loopt het meeste risico

'Het groentje' is minder overmoedig en zal minder risico's nemen.

07.12.2017

Waardering geven en krijgen geeft energie

Wist je dat waardering direct na de primaire basisbehoeften zoals eten en slapen komt?